Als je in de zorg werkt, heb je ongetwijfeld weleens gehoord van FWG. Dit systeem bepaalt namelijk in welke salarisschaal jouw functie valt. Maar wat zijn nu precies de criteria die bepalen of je in FWG 35 of FWG 55 terechtkomt? En kun je er iets aan doen als je vindt dat je verkeerd bent ingedeeld? In dit artikel beantwoorden we de belangrijkste vragen over het FWG-systeem, zodat je precies weet waar je aan toe bent.
Wat is FWG en hoe werkt het systeem?
FWG staat voor FunctieWaardering Gezondheidszorg en is het officiële systeem waarmee functies in de Nederlandse zorgsector worden gewogen en ingedeeld in salarisschalen. Het systeem kijkt naar de inhoud en zwaarte van een functie, niet naar de persoon die de functie uitvoert. Op basis van deze weging wordt bepaald in welke loonschaal een functie thuishoort.
Het FWG-systeem is ontwikkeld door FWG Progressional People en wordt toegepast in vrijwel alle zorginstellingen die onder de CAO Zorg en Welzijn vallen. Het systeem kent verschillende niveaus, variërend van FWG 5 (de laagste schaal) tot FWG 80 (de hoogste schaal). De meeste functies in de zorg vallen ergens tussen FWG 25 en FWG 65.
De werking van het systeem is als volgt: elke functie wordt beschreven in een functiebeschrijving. Vervolgens wordt deze beschrijving beoordeeld aan de hand van negen vaste gezichtspunten. Elk gezichtspunt krijgt een score, en de optelsom van al deze scores bepaalt uiteindelijk het FWG-niveau. Dit zorgt voor een objectieve en vergelijkbare waardering van functies binnen de gehele zorgsector.
Welke 9 gezichtspunten bepalen je FWG-niveau?
De negen gezichtspunten die je FWG-niveau bepalen zijn: kennis, zelfstandigheid, sociale vaardigheden, risico’s, invloed, uitdrukkingsvaardigheid, bewegingsvaardigheid, oplettendheid en inconveniënten. Elk gezichtspunt weegt mee in de totaalscore en samen vormen ze een compleet beeld van de zwaarte van een functie.
Hieronder vind je een overzicht van alle negen gezichtspunten:
- Kennis: Het vereiste opleidingsniveau en de benodigde vakkennis voor de functie
- Zelfstandigheid: De mate waarin je zelf beslissingen neemt en problemen oplost
- Sociale vaardigheden: De vereiste communicatie en omgang met cliënten, collega’s en derden
- Risico’s, verantwoordelijkheden en invloed: De impact van beslissingen op de organisatie en cliënten
- Uitdrukkingsvaardigheid: De vereiste schriftelijke en mondelinge communicatievaardigheden
- Bewegingsvaardigheid: De lichamelijke eisen en fijne motoriek die de functie vraagt
- Oplettendheid: De vereiste concentratie en alertheid tijdens het werk
- Inconveniënten: Bezwarende werkomstandigheden zoals onregelmatige diensten of fysieke belasting
Niet elk gezichtspunt weegt even zwaar. Kennis en zelfstandigheid hebben doorgaans de grootste invloed op het uiteindelijke FWG-niveau. Dit verklaart waarom functies met hogere opleidingseisen en meer beslissingsbevoegdheid vaak in hogere schalen worden ingedeeld.
Hoe wordt je functie beoordeeld op kennis en zelfstandigheid?
Bij kennis kijkt het FWG-systeem naar het minimaal vereiste opleidingsniveau voor de functie, variërend van basisonderwijs tot universitair niveau. Bij zelfstandigheid wordt beoordeeld in hoeverre je zonder directe aansturing beslissingen neemt, problemen analyseert en oplossingen bedenkt. Beide criteria samen vormen vaak de basis voor je FWG-indeling.
Hoe wordt kennis beoordeeld?
Het gezichtspunt kennis wordt opgesplitst in twee onderdelen: het theoretische kennisniveau en de aanvullende kennis door ervaring of specialisatie. Het theoretische niveau wordt uitgedrukt in opleidingsniveaus: MBO-niveau 2, MBO-niveau 4, HBO of WO. Daarnaast wordt gekeken naar de breedte en diepte van de vereiste kennis. Een verpleegkundige met een specialisatie scoort bijvoorbeeld hoger dan een verpleegkundige zonder aanvullende opleiding.
Hoe wordt zelfstandigheid beoordeeld?
Zelfstandigheid gaat over de ruimte die je hebt om zelf keuzes te maken. Hierbij wordt gekeken naar:
- De complexiteit van de problemen die je zelfstandig moet oplossen
- De mate waarin protocollen en richtlijnen je werk bepalen
- De frequentie waarmee je terugvalt op leidinggevenden of collega’s
- De creativiteit en het oordeelsvermogen dat de functie vraagt
Een medewerker die strikt volgens vaste procedures werkt, scoort lager op zelfstandigheid dan iemand die regelmatig eigen afwegingen moet maken bij complexe casuïstiek. Dit verklaart waarom coördinerende of adviserende functies vaak hoger scoren dan uitvoerende functies met vergelijkbare opleidingseisen.
Wat is het verschil tussen FWG-niveaus in de praktijk?
Het verschil tussen FWG-niveaus uit zich primair in salaris, maar weerspiegelt ook de zwaarte en verantwoordelijkheid van de functie. Elk FWG-niveau hoger betekent een hogere salarisschaal met bijbehorende periodieken. In de praktijk kan het verschil tussen twee opeenvolgende niveaus enkele honderden euro’s bruto per maand bedragen.
Om een concreet beeld te geven van de verschillen:
- FWG 25 tot 35: Ondersteunende functies zoals huishoudelijk medewerker of zorgassistent. Beperkte opleidingseisen en werken volgens duidelijke instructies.
- FWG 40 tot 50: Verzorgende en verpleegkundige functies op MBO-niveau. Zelfstandig werken binnen protocollen met directe cliëntenzorg.
- FWG 55 tot 65: HBO-opgeleide functies zoals verpleegkundigen met specialisatie, behandelaren en coördinatoren. Meer complexe casuïstiek en beslissingsbevoegdheid.
- FWG 70 en hoger: Leidinggevende, beleidsmatige en specialistische functies op HBO+ of WO-niveau. Strategische verantwoordelijkheid en organisatiebrede impact.
Het is belangrijk om te begrijpen dat het FWG-niveau wordt bepaald door de functie, niet door de persoon. Als je meer taken uitvoert dan in je functiebeschrijving staat, betekent dat niet automatisch een hoger FWG-niveau. De functiebeschrijving moet dan eerst worden aangepast en opnieuw worden gewogen.
Hoe kun je bezwaar maken tegen je FWG-indeling?
Je kunt bezwaar maken tegen je FWG-indeling door een schriftelijk verzoek in te dienen bij je werkgever. Dit doe je wanneer je vindt dat je functie verkeerd is beschreven of dat de waardering niet klopt met de werkelijke inhoud van je werk. De procedure en termijnen staan beschreven in de CAO en het bezwaarreglement van je organisatie.
Wanneer is bezwaar maken zinvol?
Bezwaar maken heeft alleen zin als er een discrepantie bestaat tussen wat je daadwerkelijk doet en wat er in je functiebeschrijving staat. Vraag jezelf af:
- Voer ik structureel taken uit die niet in mijn functiebeschrijving staan?
- Is mijn functie de afgelopen jaren wezenlijk veranderd?
- Heb ik meer verantwoordelijkheden dan collega’s met dezelfde functie en hetzelfde FWG-niveau?
- Klopt de beschrijving van de vereiste kennis en zelfstandigheid niet met de praktijk?
Hoe verloopt de bezwaarprocedure?
De bezwaarprocedure verloopt meestal in de volgende stappen:
- Je dient een schriftelijk bezwaar in bij je leidinggevende of HR-afdeling
- Je onderbouwt waarom je vindt dat de indeling niet klopt, met concrete voorbeelden
- Er volgt een herbeoordeling van je functiebeschrijving
- Een interne commissie of externe deskundige beoordeelt je bezwaar
- Je ontvangt een schriftelijke uitspraak met motivatie
Als je het niet eens bent met de uitkomst, kun je in sommige gevallen naar een externe bezwarencommissie. Het is verstandig om je goed voor te bereiden en eventueel advies te vragen aan je ondernemingsraad of vakbond. Zij hebben ervaring met FWG-procedures en kunnen je helpen bij het onderbouwen van je bezwaar.
Hoe Vandaag® helpt met FWG en functiewaardering
Bij Vandaag® begrijpen we dat FWG-vraagstukken complex kunnen zijn voor zorgorganisaties. Of het nu gaat om het correct inrichten van functiebeschrijvingen, het waarborgen van een eerlijke functiewaardering of het ondersteunen bij bezwaarprocedures: wij bieden praktische ondersteuning die direct resultaat oplevert.
Wij helpen zorgorganisaties onder andere met:
- Het opstellen en actualiseren van functiebeschrijvingen die aansluiten bij de praktijk
- Advies over correcte FWG-indeling en onderbouwing
- Ondersteuning bij de administratieve verwerking van functiewijzigingen in HR-systemen
- Training en voorlichting voor leidinggevenden over het FWG-systeem
Met onze integrale aanpak zorgen we ervoor dat functiewaardering geen losstaand vraagstuk is, maar onderdeel van een goed functionerende organisatie. Zo brengen we samen de aandacht terug naar waar het hoort: de zorg voor mensen. Neem contact met ons op om te bespreken hoe wij jouw organisatie kunnen ondersteunen.