Ziekteverzuim is een belangrijk thema voor elke zorgorganisatie. Wanneer een medewerker ziek wordt, komen er veel vragen naar boven over rechten, plichten en financiële gevolgen. De cao zorg en welzijn biedt hiervoor een helder kader dat verder gaat dan de wettelijke minimumregels. In dit artikel beantwoorden we de belangrijkste vragen over wat de cao zorg en welzijn regelt bij ziekte, zodat zowel werkgevers als werknemers weten waar ze aan toe zijn.
Wat regelt de cao zorg en welzijn bij ziekte over loondoorbetaling?
De cao zorg en welzijn regelt dat zieke medewerkers gedurende het eerste ziektejaar 100% van hun salaris ontvangen en in het tweede ziektejaar 70%. Dit is gunstiger dan de wettelijke regeling, die slechts 70% loondoorbetaling voorschrijft voor beide jaren. De cao biedt dus extra financiële zekerheid voor zorgmedewerkers.
De loondoorbetalingsregeling in de cao zorg en welzijn is als volgt opgebouwd:
- Eerste 52 weken: 100% van het laatstverdiende salaris
- Week 53 tot en met 104: 70% van het laatstverdiende salaris
- Wachtdagen: de cao kent geen wachtdagen, dus de loondoorbetaling start direct vanaf de eerste ziektedag
Deze regeling geldt voor alle medewerkers die onder de cao zorg en welzijn vallen, ongeacht de omvang van hun dienstverband. Het maakt niet uit of iemand fulltime of parttime werkt: de percentages blijven gelijk. Wel is het belangrijk dat de medewerker zich houdt aan de verzuimvoorschriften van de werkgever, zoals het tijdig ziekmelden en het meewerken aan re-integratie.
Welke rechten en plichten hebben zorgmedewerkers bij ziekte volgens de cao?
Zorgmedewerkers hebben bij ziekte recht op loondoorbetaling, begeleiding door een bedrijfsarts en ondersteuning bij re-integratie. Tegelijkertijd hebben zij de plicht om zich tijdig ziek te melden, mee te werken aan herstel en re-integratie, en bereikbaar te zijn voor de werkgever en de arbodienst.
Rechten van de zieke medewerker
De cao zorg en welzijn waarborgt verschillende rechten voor medewerkers die ziek worden:
- Recht op loondoorbetaling volgens de cao-percentages
- Recht op een deskundig oordeel van de bedrijfsarts
- Recht op een second opinion bij een andere bedrijfsarts
- Recht op privacy: de werkgever mag niet vragen naar de aard van de ziekte
- Recht op ondersteuning bij re-integratie, inclusief aanpassingen op de werkplek
Plichten van de zieke medewerker
Naast rechten brengt ziekte ook verantwoordelijkheden met zich mee:
- Tijdig ziekmelden volgens de geldende verzuimprocedure
- Bereikbaar blijven voor contact met werkgever en arbodienst
- Actief meewerken aan het opstellen en uitvoeren van een plan van aanpak
- Passende arbeid accepteren wanneer dit wordt aangeboden
- Geen werkzaamheden verrichten die het herstel belemmeren
Het niet nakomen van deze plichten kan gevolgen hebben voor de loondoorbetaling. De werkgever mag in bepaalde gevallen het loon opschorten of zelfs stopzetten wanneer een medewerker niet meewerkt aan re-integratie.
Hoe werkt re-integratie bij langdurige ziekte in de zorgsector?
Re-integratie bij langdurige ziekte volgt een wettelijk vastgelegd traject van 104 weken, waarbij werkgever en werknemer samenwerken aan terugkeer naar werk. Dit kan via het eigen werk (spoor 1) of bij een andere werkgever (spoor 2). De bedrijfsarts speelt hierbij een centrale rol als adviseur.
Het re-integratieproces kent vaste momenten en documenten die verplicht zijn:
- Week 1: Ziekmelding bij de arbodienst
- Week 6: Probleemanalyse door de bedrijfsarts
- Week 8: Plan van aanpak opstellen door werkgever en werknemer
- Week 42: Ziekmelding bij UWV
- Week 52: Eerstejaarsevaluatie
- Week 88: Aanvraag WIA-beoordeling
- Week 104: Einde loondoorbetalingsplicht
In de zorgsector is re-integratie vaak complex vanwege de fysieke en emotionele belasting van het werk. Zorgorganisaties moeten daarom creatief kijken naar mogelijkheden: aangepaste roosters, tijdelijk andere taken, of een geleidelijke opbouw van uren. Een goede samenwerking tussen leidinggevende, HR, bedrijfsarts en de medewerker zelf is essentieel voor een succesvolle terugkeer.
Wanneer terugkeer in de eigen functie niet mogelijk blijkt, moet de werkgever ook kijken naar andere passende functies binnen de organisatie. Lukt dit niet, dan komt spoor 2 in beeld: re-integratie bij een andere werkgever. Dit vraagt om een zorgvuldige aanpak waarbij de belangen van de medewerker centraal staan.
Wat is het verschil tussen de wettelijke regeling en de cao-regeling bij ziekte?
Het belangrijkste verschil is de hoogte van de loondoorbetaling: de wet schrijft minimaal 70% voor gedurende twee jaar, terwijl de cao zorg en welzijn 100% garandeert in het eerste jaar. Daarnaast kent de cao vaak betere afspraken over begeleiding, wachtdagen en aanvullende voorzieningen.
Een overzicht van de belangrijkste verschillen:
- Loondoorbetaling jaar 1: Wet 70% (met minimumloon als ondergrens) versus cao 100%
- Loondoorbetaling jaar 2: Wet 70% versus cao 70%
- Wachtdagen: Wet staat maximaal 2 wachtdagen toe, cao zorg en welzijn kent geen wachtdagen
- Bovenwettelijke aanvullingen: De cao kan extra voorzieningen bevatten, zoals een aanvulling op de WIA-uitkering
De cao zorg en welzijn biedt dus aanzienlijk betere arbeidsvoorwaarden bij ziekte dan het wettelijk minimum. Dit maakt het voor zorgorganisaties belangrijk om de cao-bepalingen goed te kennen en correct toe te passen. Fouten in de loondoorbetaling kunnen leiden tot claims en arbeidsconflicten.
Voor werkgevers betekent dit ook hogere kosten bij ziekteverzuim. Een effectief verzuimbeleid en preventieve maatregelen worden daarmee nog belangrijker om de financiële impact beheersbaar te houden.
Hoe kunnen zorgorganisaties ziekteverzuim effectief beheersen?
Effectieve verzuimbeheersing vraagt om een integrale aanpak die preventie, vroegtijdige signalering en adequate begeleiding combineert. Zorgorganisaties die investeren in cultuur en organisatie zien vaak een lager verzuim door betere werkomstandigheden en meer betrokkenheid van medewerkers.
Concrete maatregelen voor effectieve verzuimbeheersing:
- Preventie: Investeer in werkdrukvermindering, goede roosters en een gezonde werkomgeving
- Vroegtijdige signalering: Train leidinggevenden in het herkennen van signalen van overbelasting
- Snelle actie: Neem bij ziekmelding direct contact op en toon oprechte belangstelling
- Duidelijk beleid: Zorg voor heldere verzuimprocedures die iedereen kent
- Goede registratie: Houd verzuimcijfers bij en analyseer patronen
Betrouwbare data vormen de basis voor goed verzuimbeleid. Met inzicht en ondersteuning op het gebied van registratie en analyse kunnen zorgorganisaties trends herkennen en gericht actie ondernemen. Denk aan het identificeren van afdelingen met hoog verzuim of het signaleren van seizoenspatronen.
Daarnaast is de rol van leidinggevenden cruciaal. Zij zijn vaak het eerste aanspreekpunt voor medewerkers en kunnen door aandacht en begrip bijdragen aan een snellere terugkeer. Training in verzuimgesprekken en kennis van de cao-bepalingen helpt hen hierbij.
Hoe Vandaag® helpt bij ziekteverzuim en cao-naleving
Wij begrijpen dat ziekteverzuim en de complexe regelgeving rond de cao zorg en welzijn veel vragen oproepen bij zorgorganisaties. Vandaag® ondersteunt zorginstellingen met praktische oplossingen die administratieve lasten verminderen en processen stroomlijnen.
Onze ondersteuning omvat:
- Loonadministratie: Correcte verwerking van ziekteperiodes en loondoorbetaling conform de cao
- Procesautomatisering: Automatische signalering van belangrijke momenten in het re-integratietraject
- Zorgadministratie: Volledige ontzorging van uw administratieve processen rond verzuim
- Business intelligence: Helder inzicht in verzuimcijfers en trends binnen uw organisatie
Met onze integrale aanpak zorgen wij ervoor dat u zich kunt richten op wat echt telt: aandacht voor uw medewerkers en cliënten. Wilt u weten hoe wij uw organisatie kunnen ondersteunen bij verzuimbeheer en cao-naleving? Neem contact met ons op voor een vrijblijvend gesprek.